College van Drs. Landman

​Alles van waarde groeit duurzaam

05 maart 2020
​Alles van waarde groeit duurzaam
College van Drs. Landman

Bij ons thuis wordt met enige scepsis gereageerd op de ontwikkeling dat alles tegenwoordig duurzaam dient te zijn of te worden. Niet dat we het er niet mee eens zijn: we scheiden alles wat er te scheiden valt aan afval, eten geen tot nauwelijks vlees, kopen verantwoorde producten en maken geen gebruik van bestrijdingsmiddelen. Dit in tegenstelling tot de boeren om ons heen (wij wonen in een agrarisch gebied en zijn omringd door boerenland). Maar de duurzaamheidshype roept zo zijn bedenkingen op.


Worden we het zat?

Ingegeven door de wetenschap dat we deze aarde doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen lijkt het ons – mijn vrouw en ik - belangrijk dat het geen hype blijft maar enige bestendigheid heeft en dus niet over een paar maanden of jaren weer wordt vervangen door iets anders. Of dat de soms wat overdreven aandacht omslaat in het tegenovergestelde: mensen worden het zat om te worden verteld dat ze geen vliegreizen meer mogen maken zonder vliegschaamte, geen auto meer mogen rijden tenzij het een elektrische is (en dan niet harder dan 100 km per uur), geen aardgas meer mogen verbruiken en er niet gebouwd mag worden vanwege Pfas en/of CO2-uitstoot. Men spreekt tegenwoordig al over de voetprinttariër: de consument die zo leeft dat zijn ecologische voetafdruk zo klein mogelijk is.


Een geldboom


Duurzaam beleggen

Ook in de beleggingswereld neemt de aandacht voor duurzaam beleggen toe. Recentelijk nam het ABP (het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds met een totaalvermogen van 470 miljard) binnen het kader van de ESG criteria (Environmental – milieu, Social – sociaal/ maatschappelijk en Governance – goed bestuur) de beslissing om binnen afzienbare tijd niet meer te beleggen in de afgraving van teerzandgronden: een uitermate schadelijke wijze van het winnen van aardolie. Al eerder nam deze mega belegger de beslissing om niet meer in ondernemingen die wapens produceren te beleggen.

Het ABP plaatst bijvoorbeeld producenten van kernwapens en tabak op de lijst met uitsluitingen en belegt hier niet meer in. Naast producenten van tabak en kernwapens belegt ABP ook niet in bedrijven die wapens maken die volgens internationale verdragen verboden zijn en staatsobligaties van landen die door de VN of de Europese Unie gestraft zijn met een bindend wapenembargo. Wel staat de keuze om in het Saoedisch staatsoliebedrijf Aramco te beleggen ter discussie vanwege de vele schendingen van de mensenrechten in dat land.


Ten koste van rendement?

Voor pensioenfondsen en institutionele beleggers is het van groot belang om te weten wat het effect op rendement en risico is van een overstap van traditioneel beleggen naar duurzaam beleggen. Veel beleggers zijn bang dat duurzaam beleggen altijd een aanslag op hun rendement betekent. Het idee in de traditionele beleggingsliteratuur is dat beleggen in duurzame bedrijven soms ten koste van het rendement en het risico van de belegging kan gaan en dat er daarmee een stevig prijskaartje kan hangen aan duurzaam en verantwoord zijn. De rendementen in de wapen- en tabaksindustrie (de in de VS redelijk populaire zogenaamde VICE-funds) zijn bijvoorbeeld doorgaans aan de hoge kant en dus kan een dergelijk streven je geld kosten als je als belegger die investering uitsluit. Omdat steeds meer beleggingsfondsen, zoals pensioenfondsen, kiezen voor een meer duurzaam en verantwoord beleggingsbeleid is het raadzaam om dit streven naast de inzichten uit de wetenschappelijke literatuur te leggen om zodoende duidelijk te krijgen of duurzaam en goed doen altijd geld kost. In een wetenschappelijk onderzoek van Koedijk en Wetzels uit 2020 is er onderzoek gedaan naar de financiële effecten van verantwoord beleggen met als doel: ‘Kan een belegger verantwoord beleggen en de beleggingsportefeuille verduurzamen zonder dat dit ten koste gaat van het rendement-/risicoprofiel?’ Met andere woorden: kost duurzaam beleggen altijd geld of levert het soms ook juist geld op?


Rendement en risico voor ESG en aandelen, obligaties en vastgoed

In opdracht van het ABP bestudeerden zij of de keuze voor duurzaam beleggen betekent dat dit eventueel ten koste zou kunnen gaan van de taak van de fondsbeheerders om de aangesloten deelnemers en pensioengerechtigden van een goed pensioen te kunnen – blijven – voorzien. Deze studie geeft op basis van ruim tweeduizend wetenschappelijke studies en consultaties van verschillende experts voor aandelen, obligaties en vastgoed antwoord op de vraag of duurzaamheid een positief, negatief of neutraal effect heeft op dit rendement-/risicoprofiel.

Ten aanzien van aandelen constateren zij dat de overgrote meerderheid van de studies een positief effect (52 procent) of neutraal effect (43 procent) heeft voor wat betreft het effect van duurzaamheid op rendement en risico. In onderstaand figuur zijn de belangrijkste uitkomsten voor aandelen, obligaties en vastgoed samengevat.


Effect van duurzaamheid op rendement en risico


Duurzaamheid hoeft geen geld te kosten

Volgens de onderzoekers behalen fondsen die ESG-criteria voor duurzaamheid meenemen in hun investeringsbeslissingen, bijvoorbeeld door middel van uitsluiten of selecteren van bedrijven, over het algemeen geen lager rendement dan conventionele beleggingsfondsen. Duurzaamheid hoeft dus geen geld te kosten bij het beleggen in aandelen. Voor een keuze voor een meer maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid door pensioenfondsen en institutionele beleggers is dit een belangrijke conclusie. In de onderstaande grafiek staat weergegeven wat de invloed is van de ESG factoren op het rendement.


De invloed van de ESG factoren op het rendement


Groene obligaties en green bonds

Bij obligaties is de invloed minder groot. Het grootste deel van de markt voor obligaties bestaat uit overheidsobligaties en daar is de ESG-methode niet direct toepasbaar aangezien de overheidsactiviteiten per definitie verschillende aspecten omvatten. Kijkend naar specifiek duurzame obligaties, zogenaamde ‘groene obligaties’ of ‘green bonds’, is er zowel in de primaire markt als in de secundaire markt steeds meer onderzoek dat laat zien dat duurzame obligaties worden verhandeld tegen lagere credit spreads. De markt voor groene obligaties groeit wereldwijd hard met name in de VS, Europa en China. Interessant is dat de Nederlandse overheid afgelopen jaar ook met veel succes een eerste groene staatsobligatie heeft uitgegeven. Deze lening was gecertificeerd door het Climate Bond Initiative en heeft 6 miljard euro opgehaald.

Ondanks de relatief lage allocatie van vastgoed binnen de beleggingsportefeuille van pensioenfondsen (doorgaans 10 tot 15 procent) is het belang van duurzaamheid ten aanzien van de impact op het milieu en de maatschappij groot. Immers vastgoed is wereldwijd voor een groot deel verantwoordelijk voor het totale energieverbruik (32 procent), de totale consumptie van elektriciteit (51 procent) en de totale uitstoot van CO2 (ten minste 20 procent). De internationale wetenschappelijke literatuur heeft geleid tot een opvallende en duidelijke consensus met betrekking tot duurzaamheid en vastgoed: energie-efficiëntie (bijvoorbeeld als gevolg van isoleren) bij woningen en kantoren leidt tot een flink hogere waarde van het onderpand, een hogere huurprijs en meer liquiditeit.


Conclusie

De onderzoekers concluderen dat het integreren van duurzaamheid in de beleggingsstrategie een overwegend niet-negatief of zelfs positief effect heeft op het rendement-/risicoprofiel van een belegging. Als belegger kun je er dus van uitgaan dat rekening houden met duurzaamheidskenmerken in een beleggingsstrategie niet ten koste gaat van het rendement en risico.

Duurzaam beleggen beleeft een stevige opmars. Steeds meer beleggers willen maatschappelijk verantwoord beleggen en daarmee rekening houden met de gevolgen van hun investeringen voor de omgeving, het bedrijf en het klimaat. Ook bij Semmie is dit het geval. In een recent interview in de Financiële Telegraaf (14 februari 2020) stellen Sem jr. en Sem sr. dat duurzaam en maatschappelijk beleggen voor hen een belangrijk uitgangspunt is. Prettig om te weten dat e.e.a. ook wetenschappelijk onderbouwd wordt.


Willem Landman is coördinator van de opleiding Beleggen en docent Behavioral Finance /Beleggingsadvies aan de Hogeschool van Amsterdam, promovendus aan Tilburg University en wetenschappelijk onderzoeker.

Beleggen met Semmie

Semmie maakt beleggen makkelijk

Wij regelen het beleggingsgebeuren voor je. Met helder inzicht in onze beleggingskeuzes, één duidelijke fee en eerlijk rendement.

Hoe werkt het?

Ook interessant voor jou?

Start nu met beleggen

Je opent in 5 minuten online een rekening. Semmie is dagelijks opzegbaar dus je zit nergens aan vast.

Basic

Vanaf €50

Alles om professioneel te beleggen


  • Duurzame beleggingsportefeuille
  • 0,7% fee per jaar (+0,24% fondskosten)
  • Automatische rebalancing
  • Dividend herinvestering
  • Dagelijks bereikbaar tot 22.00
Nu starten
Meer informatie
Premium

€25.000+

Nog meer service voor minder fee


  • Alle Basic features
  • 0,5% fee per jaar (+0,24% fondskosten)
  • Eigen contactpersoon
Nu starten
Meer informatie
Risicoloos beleggen bestaat niet.
Je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Getoonde rendementen in het beeldmateriaal zijn fictief.

© Semmie 2019. Kamer van Koophandel nummer 30226925. Wij zijn te vinden op Generaal Vetterstraat 75C, 1059 BT, Amsterdam.