Beleggen

Bears, bulls en de beurs

16 oktober 2019
Willem Landman
Willem Landman

Docent Beleggingsadvies en Behavioral Finance

Alle blogs van Willem Landman
Beleggen

In de verhalen van Karl May over Winnetou en Old Shatterhand komt het veelvuldig voor: een stampede. “Elk van ons gaat aan één kant van de dijk liggen tussen de roodhuiden en hun paarden” zegt Old Shatterhand. “Well! Maar er komt een idee in mij op. Wat dunkt je van een stampede?”

Een stampede, een wilde vlucht van paarden, bizons of andere dieren zoals gnoe’s komt in de wildernis vaak voor. Dieren schrikken of worden schrik aangejaagd en zetten het op een rennen. Maar ook in de financiële wereld komen stampedes regelmatig voor. Beleggers, doorgaans handelend in een wereld van grote onzekerheid, zoeken hun houvast in regels als: “Go away in may and remember to come back in september”. Een beurswijsheid die wetenschappelijk getoetst geen stand houdt. Met andere woorden: er is geen wetenschappelijk bewijs geleverd dat de belegger die in Mei zijn portefeuille liquideert en in September weer terugkomt dat jaar een hoger rendement behaalt. In tegendeel. In sommige jaren ligt juist in de genoemde periode tussen beide maanden het hoogst haalbare.


Oude gedragsregels

Andere indicaties over de ontwikkeling van de markt waren ooit de uitslagen van twee populaire Amerikaanse sportteams: de Chicago Bears (baseball) en de Chicago Bulls (basketbal). Deden de Bears in de competitie het goed dan zou de beurs gaan dalen, in tegenstelling tot het gevolg van de goede resultaten van de Bulls: dan zou de beurs gaan stijgen. Aloude gedragsregels die tot op de dag van vandaag synoniem staan voor de ontwikkeling van de beurs. In Frankfurt, New York, Frankfurt en Amsterdam sieren beelden van stieren de ingang tot de beurs.


Kuddegedrag

In gedragseconomische terminologieën heet het gedrag waarbij beleggers allemaal dezelfde kant uit gaan “herding”. Indien een belegger standvastig is en de gehele markt gaat ‘en masse’ in de koop of verkoop en de individuele belegger weet dat het tegenovergestelde gedrag eerder voor de hand ligt, op grond van een analyse van de gegevens over de onderneming die hem ter beschikking staan, dan kan hij tegen de massa in gaan en er zijn voordeel mee doen. Je moet dan wel durven en stevig in je schoenen staan om tegen de ‘stampede’ in te lopen.


Paniek op de beursvloer

Zonder nu al te diep op de achterliggende oorzaken van de beurscrisis van 1929 in te gaan, kan gesteld worden dat “herding” mede ten grondslag lag aan wat de geschiedenis is in gegaan als Zwarte Donderdag. Op donderdag 24 oktober 1929 begonnen de aandelenkoersen op de New York Stock Exchange extreem te dalen. In de paniek die hierdoor ontstond probeerden beleggers hun aandelen te verkopen, waardoor de koersen volledig inzakten. Aan het einde van die dag waren de koersen scherp gedaald. Na een kleine opleving daalden de koersen later nog verder. Het dieptepunt van de markt zou uiteindelijk pas bereikt worden op 8 juli 1932,op een niveau van 41,22. Dat niveau was voor het laatst gezien in de negentiende eeuw. Het zou nog tot 1954 duren vooraleer de koers weer 381,17 bereikte, wat het hoogtepunt in 1929 was.

Sneeuwbaleffect

Aangezien veel aandelenportefeuilles in de zogenaamde “roaring twenties” met geleend geld waren gefinancierd en door de crisis veel leningen niet terugbetaald konden worden, gingen veel beleggers, en daardoor veel banken, failliet. Dit had een sneeuwbaleffect tot gevolg: de verslechterende economie kwam versneld in een depressie terecht en de deflatie die daardoor ontstond deed de handel instorten.Vervolgens belandde de hele wereld in een laagconjunctuur met massale werkloosheid. In ons land kennen we een aantal tewerkstellingsprojecten die in de dertiger jaren werden opgestart: de aanleg van het Amsterdamse Bos en de Afsluitdijk. De volgende keer dat u door het bos of over de dijk rijdt dient u eens stil te staan (figuurlijk gesproken dan, anders gebeuren er nog ongelukken!) bij het besef dat het grootste deel deze projecten (het uitgraven van de 2,2 km lange Bosbaan en de 32 km lange Afsluitdijk) met de hand zijn aangelegd door werklozen. Werklozen die ontstonden door de crisis aan de beurs!

Willem Landman is docent Behavioral Finance /Beleggingsadvies aan de Hogeschool van Amsterdam, promovendus aan Tilburg University en wetenschappelijk onderzoeker.

Beleggen met Semmie

Semmie maakt beleggen makkelijk

Wij regelen het beleggingsgebeuren voor je. Met helder inzicht in onze beleggingskeuzes, één duidelijke fee en eerlijk rendement.

Hoe werkt het?

Probeer Semmie uit

Je opent in 5 minuten online een rekening en vanaf €50 kun je ons al uitproberen. Semmie is dagelijks opzegbaar dus je zit nergens aan vast.

Nu starten
Risicoloos beleggen bestaat niet.
Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

© Semmie 2019. Kamer van Koophandel nummer 30226925. Wij zijn te vinden op Generaal Vetterstraat 75C, 1059 BT, Amsterdam.