College van Drs. Landman

Beleggersgedrag

15 juni 2020
Beleggersgedrag
College van Drs. Landman

Ik blijf het een fascinerend onderwerp vinden: hoe grote groepen beleggers zich gedragen. Met enige regelmaat wordt door diverse onderzoeksinstituten en toezichthouders onderzoek gedaan naar beleggersgedrag, en die lees ik met genoegen.

Zo las ik laatst een onderzoek over de Nederlandse particuliere belegger. Van de Nederlanders beleggers belegt meer dan de helft zelf. Namelijk 60% is zelfstandig belegger en kiest voor execution only. Dan handel je zelf in aandelen, beleggingsfondsen en andere beleggingsproducten zonder advies van anderen. 30% besteedt het uit aan een vermogensbeheerder waarbij deze aan de hand van een vooraf opgesteld beleggersprofiel een keuze voor je maakt, zoals de mensen bij Semmie het doen. Dan blijft dus over 10% die hun portefeuille in samenspraak met een adviseur vaststellen.

Ongeveer 6 jaar geleden, toen door de Autoriteit Financiële Markten (AFM) onderzoek naar dit onderwerp werd gedaan, was dit nog 20% die in zee ging met een adviseur. De daling is ontstaan door enerzijds het provisieverbod, waarbij banken geen provisie meer mochten ontvangen van aanbieders van producten en hun kosten op de belegger gingen verhalen. Hierdoor besloten veel beleggers over te stappen onder het mom van: als het niet gratis is kan ik het ook zelf doen, of laten doen. Anderzijds hebben veel banken het adviestraject afgestoten. Door de invoering van de MiFiD II regels (Markets in Financial Instruments Directive), Europese regels ten aanzien van het financiële verkeer en omgang met klanten, besloten banken het adviesgedeelte af te stoten. De kosten van de in 2018 ingaande MiFiD regels waren te hoog om deze dienstverlening nog rendabel aan te kunnen bieden.


Nederland belegt meer én duurzamer

In Nederland neemt het aantal huishoudens dat belegt toe met vijftigduizend tot honderdduizend per jaar waarbij de coronacrisis zelfs als versneller is gaan werken. In tegenstelling tot de verwachting melden zich meer huishoudens aan om te gaan beleggen. Daarbij letten beleggers volgens onderzoek van de Erasmus School of Economics, als zij zelf beleggen, steeds meer op duurzaamheidcriteria. Beleggers lezen in steeds grotere getale artikelen en nieuwsberichten over groene en schonere ondernemingen die op de beurs te vinden zijn, voordat ze besluiten daarin te beleggen. Daarbij is een verband te vinden tussen de omvang van het belegde vermogen en de gemaakte keuze. Hoe meer iemand te besteden heeft, des te sterker de behoefte is om te beleggen in duurzame ondernemingen. Komen deze ondernemingen vervolgens in het nieuws met berichten die aantonen dat zij het toch niet zo nauw nemen met duurzaamheid, dan haken de beleggers snel weer af. Denk aan Shell of BP.


Toekomstplannen

Dan is er nog een factor van betekenis die van invloed gaat zijn op het gedrag. Minister Hoekstra van Financiën werkt aan een wetsvoorstel om box 3 te hervormen met ingang van 2022. Daardoor gaan 1,35 miljoen mensen straks geen belasting meer betalen over hun spaargeld in box 3. De eerste €440.000 voor mensen met alleen spaargeld wordt belastingvrij. Onderdeel van de plannen is dat gerekend gaat worden met de werkelijke verhouding tussen spaargeld, beleggingen en schulden. Spaargeld wordt belast aan de hand van de werkelijke hoeveelheid spaargeld, op basis van een vooraf vastgestelde rente die zoveel mogelijk aansluit bij de werkelijke spaarrente. Kleine beleggers hoeven straks, net als nu, geen belasting te betalen. Voor anderen wordt het tarief ongeveer 33%. De AFM vreest echter wel dat mensen juist meer risico gaan nemen: “De AFM begrijpt de politieke wens om deze heffing te wijzigen, maar ziet in het voorstel ook belangrijke nadelen. De AFM ziet namelijk risico’s voor onwenselijke gedragsveranderingen door (potentiële) beleggers.”

Door deze wijziging wordt de keuze voor een defensieve belegging uiterst onaantrekkelijk en worden beleggers mogelijk aangezet tot risicovollere investeringen. Of dit plan van het kabinet daadwerkelijk doorgaat in deze vorm kan ik niet zeggen. Wel zal ik in mijn volgende blog meer aandacht geven aan hoe je met risico bij beleggen omgaat.


Willem Landman is coördinator van de opleiding Beleggen en docent Behavioral Finance/Beleggingsadvies aan de Hogeschool van Amsterdam, promovendus aan Tilburg University en wetenschappelijk onderzoeker.

Ook interessant voor jou?

Riskant risico - Willem Landman
College van Drs. Landman
Riskant risico - Willem Landman
De macht van getallen - Willem Landman
College van Drs. Landman
De macht van getallen - Willem Landman
De beurs - Willem Landman
College van Drs. Landman
De beurs - Willem Landman
S

Beleggen met Semmie

Wij beleggen voor jou. Met helder inzicht in onze beleggingskeuzes, één duidelijke fee en eerlijk rendement.

Hoe werkt het

Risicoloos beleggen bestaat niet. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Start nu met Semmie

Meer dan 15.000 beleggers gingen je voor. Open online je beleggingsrekening en start al vanaf €500 met duurzaam beleggen. Zet jij een automatische incasso aan? Dan zijn de eerste 3 maanden gratis. Een Semmie rekening is altijd kosteloos opzegbaar.

Open een rekening Download brochure
Start met beleggen bij Semmie