Insights

Duurzaam beleggen: meer dan een trend

07 oktober 2020
Thomas van der Lee
Thomas van der Lee

Content Manager

Alle blogs van Thomas van der Lee
Duurzaam beleggen: meer dan een trend
Insights

Duurzaam beleggen wordt vaak gezien als trend. Een manier van beleggen die pas de laatste jaren in opmars is gekomen vanwege de grote interesse – onder vooral de jongere generaties – in dit onderwerp.

Millennials van nu zullen gemiddeld ouder worden dan elke andere generatie die voor hen heeft geleefd. Dan komt de opwarming van de aarde, en de directe negatieve gevolgen daarvan, behoorlijk dichtbij. Om te zorgen voor een goede toekomst voor hen, en hun kinderen, neemt de millenniumgeneratie langzaamaan het stuur van de babyboomers over en stimuleert duurzaam ondernemen.

Ook in de beleggingswereld is de groeiende populariteit van het thema duurzaamheid terug te vinden. In 2019 bedroeg de instroom in duurzame beleggingsfondsen namelijk €120 miljard, meer dan ooit tevoren!

Maar ondanks de groeiende bekendheid en populariteit is duurzaam beleggen niet iets van deze tijd en is het al helemaal geen trend. De vroegste oorsprong van dit thema gaat namelijk terug tot in de eerste boeken van de bijbel, ruim 3.500 jaar geleden. De criteria die wij momenteel gebruiken hoe duurzaam een belegging is, is wel iets anders dan toen, maar het uitgangspunt is zeker hetzelfde.


De huidige internationale standaard voor duurzaam beleggen

Voordat we terug de tijd in gaan, maken we helder wat we in deze tijd verstaan onder duurzaam beleggen. In onze maatschappij beoordelen we of een belegging duurzaam is aan de hand van de ESG-score.

Hierbij worden bedrijven beoordeeld op hun inzet voor Environment (het milieu), Social (mens en maatschappij) en Governance (behoorlijk bestuur). We verwachten van ondernemingen een milieubeleid om vervuiling tegen te gaan en grondstoffen zo effectief mogelijk te gebruiken. Ook verwachten we eerlijke lonen, goede behandeling van werknemers en veilige werkomstandigheden. En een bestuursvorm die bijvoorbeeld corruptie en belangenverstrengeling tegengaat. Doet een bedrijf het op deze drie vlakken beter dan zijn concurrenten, dan telt het als een duurzame investering.

Nu het duidelijk is wat we in onze tijd verstaan onder duurzaam beleggen kunnen we je meenemen op een reis door de tijd.


De eerste tekenen van duurzaam beleggen

De eerste tekenen van duurzaam beleggen zijn terug te vinden in de eerste 5 boeken van het Oude Testament. Van deze boeken, gezamenlijk Pentateuch genoemd, wordt in het algemeen aangenomen dat ze ruim 1.500 voor Christus door Mozes zijn geschreven.

In deze boeken wordt verwezen naar een specifiek Joods concept genaamd Tsedaka. Dit concept staat voor gerechtigheid of gelijkheid. Zie het als de plicht om aan je naasten te geven en je verantwoordelijk te voelen dat de mensen die het minder goed hebben het beter krijgen. Steun ze met voedsel, met kleding of met geld.

Tsedaka gaat daarnaast uit van gelijkheid en dat hier altijd naar moet worden gestreefd. Mensen zouden namelijk van nature zorgen voor ongelijkheid. Niet iedereen kan hetzelfde zijn of bezitten. Dit moet zoveel mogelijk gelijkgetrokken worden.

Dit geldt ook op het gebied van het bezitten van eigendom. Er is namelijk de verplichting tot herverdeling van bezit en het nemen van sociale verantwoordelijkheid voor hen die het minder hebben. Eigenaren hadden rechten en verantwoordelijkheden in de manier waarop bezittingen werden gebruikt, waaronder het voorkomen van directe of potentiële schade aan anderen of de omgeving.

En dit principe vormt de oorsprong van duurzaam beleggen, waarbij bezit centraal staat maar dat er altijd wordt gekeken naar de impact op mens en milieu.

Door de tijd heen zijn er verschillende groepen die dit principe hebben omarmd waardoor het zich verder heeft kunnen ontwikkelen. En dan hadden vooral religies een belangrijke rol hierin. Hun volgers kregen een reeks criteria opgelegd om enkel op ethische en duurzame wijze financieel rendement te genereren.


De verankering van duurzaam beleggen in religies

Religies waren het erover eens dat investeren moest gebeuren op een ethische manier. Maar de precieze uitvoering ervan verschilde nogal.

Zo wordt in het jodendom er ten alle tijden gelijkheid/gerechtigheid verlangt. Ook als het gaat om economische activiteiten zoals investeren/beleggen. De joodse wet legt dan ook de nadruk op de ethische verantwoordelijkheid die je bezit als aandeelhouder. Dit kun je zien als de verantwoordelijkheid dat je op een juiste en correcte manier handelt. Beleggers zijn dan verplicht om de ethische verantwoordelijkheden van een bedrijf in overweging te nemen alvorens erin te beleggen. Dit weerhoudt men ervan om te beleggen in "immorele" bedrijven zoals bedrijven die betrokken zijn bij olie, kolen en gas vanwege hun negatieve impact op de menselijke gezondheid.

Ook in de Koran staan regels over hoe er met beleggingen moet worden omgegaan. Deze regels zijn onderdeel van de islamitische wet en vallen onder het thema islamitisch bankieren. Deze manier van bankieren schrijft voor dat geld een ruilmiddel is en dat het niet mag worden ingezet als bezit dat in de loop van de tijd in waarde groeit (er mag geen rente worden ontvangen). Daardoor mag er niet belegd worden in obligaties en andere beleggingsproducten waar rente over wordt ontvangen. Geld mag ook niet worden gebruikt om te beleggen in onethische zaken, dat is uitgesloten.

Het uitsluiten van bepaalde sectoren of bedrijven zie je ook terug in het duurzaam beleggen wat wij kennen. Bedrijven die zich hiermee bezighouden worden vaak structureel uitgesloten, omdat ze niet ethisch handelen. In onze tijd wordt er dan een duurzame filter gebruikt voor een beleggingsfonds. De bedrijven die niet goed genoeg scoren op het gebied van ESG worden eruit gefilterd.

Ook het Methodisme, een stroming in het protestantisme, en de Quakers een religieus genootschap uit Engeland gaven vorm aan de basis van duurzaam beleggen. Deze pacifistisch-religieuze stromingen verzetten zich tegen onder meer wapenhandel, tabaksgebruik, drankmisbruik maar vooral slavernij. Ze weigerden om hun (aanzienlijke) kapitaal te beleggen in de productie van wapens, tabaksproducten, alcohol en in bedrijven die direct of indirect slaven gebruikten. Deze werden dan ook zonder pardon uitgesloten. Dit gedachtegoed staat aan de basis van de moderne uitsluiting zoals wij het kennen.


Beleggen zoals wij het kennen<br>


Het ontstaan van duurzaam beleggen zoals wij het kennen

Ondanks dat er in een ver verleden dus al de eerste voorlopers van duurzaam beleggen zichtbaar werden, deed het duurzaam beleggen zoals wij het kennen zijn intrede halverwege de 20e eeuw. Beleggingsfondsen begonnen om ‘zonde’-aandelen actief te vermijden. Bedrijven die handelden in alcohol, tabak of gokken werden meer en meer uitgesloten.

Het vermijden van ‘zonde’-aandelen in de jaren vijftig markeerde het begin van de opkomst van het moderne duurzaam beleggen, waarbij elk decennium de stroom aan duurzame beleggers groeide.

Vanaf 1960 werden er grote stappen gezet in de ontwikkeling van duurzaam beleggen. De fondsensector, en de aandacht voor fondsbeleggen, groeide gestaag. Wat hierbij meegroeide was de aandacht voor de ESG-factoren.

Een reden daarvoor was dat het in de maatschappij rommelde. De oorlog in Vietnam was in Amerika aanleiding voor een boycot van bedrijven die wapens voor de oorlog leverden. Maar ook met het gelijktrekken van burgerrechten voor blanke en donkere personen én mannen en vrouwen werd de nadruk op het goed behandelen van alle personen gelegd. Bedrijven konden zich niet meer permitteren om hier geen aandacht aan te schenken in hun bedrijfsvoering.

Naarmate de beleggingswereld groeide, kwam men tot het besef dat je als aandeelhouder daadwerkelijk invloed had op het uitoefenen van het beleid van ondernemingen. Op deze manier werd er tussen de jaren ‘70 en ‘90 druk op fondsbeheerders uitgeoefend om bedrijven uit te sluiten die in Zuid-Afrika aanwezig waren, om zo te helpen om een einde te maken aan de apartheid.


De groeiende aandacht voor het klimaat en het milieu

In de jaren tachtig groeide de aandacht voor milieuproblemen. De negatieve effecten van een groeiende productie kwamen aan het licht en de internationale media begonnen steeds meer te berichtten over de opwarming van de aarde en de aantasting van de ozonlaag als gevolg hiervan.

Daar bovenop kwamen meerdere grote rampen die de negatieve invloed van de mens op het milieu maar weer eens duidelijk maakten: de giframp in Bhopal, de kernramp in Tsjernobyl en de olieramp met de Exxon Valdez. Alle 3 gigantische rampen waarbij de gevolgen, nu bijna 40 jaar geleden, nog steeds zichtbaar zijn.

Men begon zich te beseffen hoeveel schade bedrijven toebrengen aan de maatschappij en het milieu als ze niet worden verplicht om maatschappelijk verantwoord te ondernemen.

Deze zaken hebben ertoe geleid dat aandeelhouders, die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan, zich steeds vaker lieten horen op aandeelhoudersvergaderingen. Zo kreeg ABN AMRO tijdens een aandeelhoudersvergadering kritiek omtrent de zware terugbetalingsvoorwaarden van de hoge schuldenlast van ontwikkelingslanden. Waar ze in eerste instantie elke wijziging in het beleid weigerden gingen ze uiteindelijk onder druk van de Nederlandse samenleving overstag.

Deze mondigheid was de aanleiding naar een groeiende vraag naar fondsen die alleen beleggen in bedrijven met oog voor duurzame ontwikkeling. Zodoende hoeft de belegger niet zelf opzoek te gaan naar bedrijven die duurzaam ondernemen. Met als gevolg dat in de jaren ’90 in Nederland de eerste duurzame beleggingsfondsen werden opgericht.

Zo werd in mei 1991 werd het Andere Beleggingsfonds (ABF) opgericht. Dit was het eerste ethische beleggingsfonds in Nederland waarbij bedrijven die zich bezighielden met de productie van wapens, dierproeven maar ook kerncentrales werden uitgesloten.

Sindsdien is het hard gegaan met het aanbod van duurzame beleggingsfondsen. Anno 2020 is het aanbod duurzame beleggingsfondsen waar uit te kiezen valt gegroeid tot ruim 300.

Deze ruime keuze heeft de duurzame beleggingsfondsen trouwens geen windeieren gelegd. Zoals we al eerder zeiden bedroeg in 2019 de instroom €120 miljard. In combinatie met goed presterende beurzen steeg het beheerd vermogen naar €668 miljard.


Wat oud is, wordt nieuw

De geschiedenis van duurzaam beleggen laat zien dat wat oud is, weer nieuw wordt. 1.500 jaar voor Christus werd de basis gelegd voor de integratie van ethiek in beleggen. Er moest rekening gehouden worden met meer dan alleen financieel gewin. Door de jaren heen hebben verschillende stromingen en gebeurtenissen de ontwikkeling van duurzaam beleggen versnelt. Tot het punt waar we nu zijn.

Het punt waar duurzaam beleggen meer aandacht dan ooit krijgt en er steeds meer beleggers inzien dat ze met hun beleggingen een positieve impact kunnen maken. Op mens én milieu. Wisten we al dat duurzaam beleggen geen trend is en het al honderden jaren bestaat: met de continue groei hopen we dat duurzaam beleggen straks het ‘nieuwe normaal’ wordt waarbij elk bedrijf zich inzet voor het milieu, mens en maatschappij én zorgt voor een goed bestuur.

Beleggen met Semmie

Semmie maakt beleggen makkelijk

Wij regelen het beleggingsgebeuren voor je. Met helder inzicht in onze beleggingskeuzes, één duidelijke fee en eerlijk rendement.

Hoe werkt het?

Start nu met beleggen

Je opent in 5 minuten online een rekening. Semmie is dagelijks opzegbaar dus je zit nergens aan vast.

Basic

Vanaf €50

Alles om professioneel te beleggen


  • Duurzame beleggingsportefeuille
  • 0,7% fee per jaar (+0,24% fondskosten)
  • Automatische rebalancing
  • Dividend herinvestering
  • Dagelijks bereikbaar tot 22.00
Nu starten
Meer informatie
Premium

€25.000+

Nog meer service voor minder fee


  • Alle Basic features
  • 0,5% fee per jaar (+0,24% fondskosten)
  • Eigen contactpersoon
Nu starten
Meer informatie
Risicoloos beleggen bestaat niet.
Je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Getoonde rendementen in het beeldmateriaal zijn fictief.

© Semmie 2020. Kamer van Koophandel nummer 30226925. Wij zijn te vinden op Generaal Vetterstraat 75C, 1059 BT, Amsterdam.