Thomas van der Lee
Thomas van der Lee

Content Director

Alle blogs van Thomas van der Lee
Emoties bij beleggen: op deze 5 valkuilen moet je letten
Money facts

Als het om het succes van je beleggingen gaat is je grootste vijand niet de onvoorspelbaarheid van de beurs of de onverwachte gebeurtenissen in de wereld. Dat ben je toch echt zelf. Althans, als je veel kenners moet geloven. Ons gedrag, en dan voornamelijk ons gedrag dat voorkomt uit emoties beïnvloeden hoe succesvol we zijn als we beleggen.

Beginnende beleggers maken beginnersfouten, zoals we al schreven in ‘De meestgemaakte beleggersfouten van beginnende beleggers’. Maar ook als je al ervaring hebt op de beurs zijn er valkuilen waar je voor op moet passen.

Ook gevorderde beleggers, of zelfs de meest ervaren beleggers maken namelijk fouten, zij het van een andere aard. Niet vanwege een gebrek aan kennis, maar vanwege een gebrek aan rationeel denken. Een flinke koersdaling, een aandeel waar veel over wordt gesproken in de media of persoonlijke voorkeuren (denk aan voetbalfans die beleggen in hun favoriete club) beïnvloeden je gedrag op de beurs. En vaak niet ten goede. Om je zoveel mogelijk te behoeden voor het maken van de verkeerde beslissingen zetten we de 5 grootste emotionele valkuilen voor je op een rij.


Emotie 1: Niet je eigen plan volgen

Mensen zijn sociale dieren. Je laat je bewust maar ook zeker onbewust beïnvloeden door anderen. Zo kennen we allemaal het fenomeen groepsdruk: je doet iets omdat anderen het van je verlangen, niet omdat je zelf met het idee kwam.

Dat gedrag komen we ook tegen in de beleggingswereld. Sommige beleggingen, of beleggingscategorieën zijn populair, terwijl over anderen niet of nauwelijks wordt gesproken. Denk aan de populariteit van techaandelen zoals Google en Amazon, maar ook aan de enorme opmars die de digitale cryptomunten doormaken.

Doordat er zoveel over wordt gesproken moet het wel een goede investering zijn toch? Dat hoeft niet per se zo te zijn. De angst om buiten de boot te vallen beïnvloedt je gedrag. Angst om iets te missen wat bij anderen tot zoveel succes leidt. Dit fenomeen wordt FOMO genoemd, ofwel Fear of Missing Out. Realiseer je wel dat de populariteit de belegging waarschijnlijk (te) duur heeft gemaakt voor wat het waard is. Zorg ervoor dat je een eigen, goed doordacht, plan hebt en hou je daaraan. Dan kom je minder snel voor onverwachte verrassingen te staan.


Emotie 2: Gebrek aan kritisch denken

In het algemeen hebben mensen (dus ook beleggers) de neiging om informatie zodanig te zoeken, te interpreteren en te onthouden dat het aansluit bij hun persoonlijke ideeën, terwijl minder aandacht wordt besteed aan informatie die deze ideeën tegenspreekt. Dit gedrag wordt confirmation bias (bevestigingsvooroordeel) genoemd.

Neem als voorbeeld de klimaatverandering. Een controversieel onderwerp. Of je er nu in gelooft of niet, we hebben de neiging om bevestiging te zoeken van onze standpunten in plaats van te zoeken naar het echte (objectieve) antwoord. Dat versterkt onze initiële gedachtes en daardoor staan we kritischer tegenover tegengeluiden.

Hetzelfde geldt bij beleggen. Als je een verwachting hebt dat de beurs gaat stijgen, of een aandeel het goed gaat doen, ga je op zoek naar informatie die die gedachtes ondersteunt. De informatie die je vindt versterkt je gedachte terwijl je de informatie die je aanname tegenspreekt links laat liggen.

Probeer, om dit te voorkomen, altijd zo objectief mogelijk informatie van meerdere bronnen tot je te nemen, ook als ze je tegenspreken. Zo kan je achteraf verliezen, omdat je je hebt blindgestaart op iets, voorkomen. En verliezen die je niet maakt hoef je ook niet goed te maken.


Emotie 3: Jezelf te hoog inschatten

Stel jezelf even voor: het is 15 maart 2020 en je hebt wat spaargeld (€10.000) klaar staan om te gaan beleggen. Ongeacht of je weet hoe het op de beurzen zal gaan leg je je geld op goed geluk in. Als je dat bedrag in de Nederlandse AEX had gestoken was dat nu ongeveer €17.500 waard geweest. Dat is een rendement van 75%! Normaal gesproken is een rendement van 5% á 7% per jaar realistisch. Maar jij denkt nu dat je een meesterbelegger bent (de nieuwe Warren Buffett).

Maar laten we je uit die droom helpen: je schat jezelf te hoog in. Je hebt geluk gehad dat je op het dieptepunt van een crisis bent ingestapt en hebt zo kunnen profiteren van de stijgende koersen. Niet alleen de beginnende belegger of de huis, tuin en keuken-belegger overkomt dit. Ook professionele beleggers overkomt het. Door goede resultaten op de beurs schatten ze zich hoger in dan dat ze zouden moeten en vergeten de gevaren en risico’s die beleggen met zich meebrengt.

‘Elke gek heeft zijn gebrek’ is een bekend spreekwoord: niemand is perfect. Dus wij als beleggers ook niet. Wanneer je dat realiseert en je daardoor niet hoger inschat als belegger dan dat je daadwerkelijk bent kan je grote verliezen voorkomen.


“The most important quality for an investor is temperament, not intellect.”

~Warren Buffett


Emotie 4: Vergeten wat de essentie van beleggen is

De essentie van beleggen is, hoe saai het soms klinkt, investeren voor de lange termijn zonder onnodig risico te lopen. Eens in de zoveel tijd bijsturen is gewenst om te zien of je nog op koers bent om je doel te bereiken, waarbij één á twee keer per jaar je portefeuille onder de loep nemen in principe al genoeg is.

Maar beleggers van tegenwoordig (en zeker de jongere beleggers) zoeken steeds meer de grenzen op. Geïnspireerd door succesverhalen in de media over de enorme stijging van het aandeel Gamestop, Tesla of de Bitcoin willen ze daarvan meeprofiteren. Na verloop van de tijd hebben ze de neiging om neutrale beleggingen in hun portefeuille in te ruilen voor meer uitdagende en complexere. Op zoek naar the next big thing. Want wat nu onbekend is kan later veel opleveren. Beleggen wordt zo een spel in plaats van een lange termijnproject.

Deze beleggers vergeten dat de basis van elke succesvolle portefeuille saaie maar betrouwbare beleggingen zijn. Juist die hebben hun sporen verdiend en gaan dat hoogstwaarschijnlijk in de toekomst ook doen.


Emotie 5: Wegkijken bij verlies

Duizenden jaren aan evolutie heeft ervoor gezorgd dat we een instinct hebben ontwikkeld dat ons ertoe aanzet om situaties te vermijden waarin we schade kunnen oplopen. Alleen werkt dat nu tegen ons. Het zorgt er namelijk voor dat we bang zijn om te verliezen. Zo tonen onderzoeken aan dat het negatieve gevoel dat we ervaren wel 2 keer zo krachtig is als het positieve gevoel dat we ervaren bij winst. Dit fenomeen wordt verliesaversie genoemd.

Om die reden zullen beleggers eerder hun beleggingen verkopen als ze winst hebben behaald dan wanneer hun beleggingen in het rood staan. Met mogelijke desastreuze gevolgen: de beleggingen die met een goede reden in waarde zijn gedaald worden onnodig lang vastgehouden. En daardoor lopen de verliezen steeds verder op. Anderzijds worden goed presterende beleggingen vaak te snel weer verkocht, uit angst om de reeds geboekte winst te verliezen. Maar door die beleggingen te verkopen kan je er daardoor geen verdere winst op maken.


Voorkom het gevaar van emotie bij beleggen

Als we ons zo door onze emoties laten leiden, moeten we dan wel (grote) financiële beslissingen nemen? De manier waarop we acteren zit door jaren evolutie vastgeroest in ons brein zonder dat we het vaak weten. En zonder dat we er iets aan kunnen doen. Daardoor is de kans op het maken van verkeerde beleggingsbeslissingen groot.

Warren Buffett zei ooit: “The most important quality for an investor is temperament, not intellect.” Daarmee bedoelde de meesterbelegger dat een goede belegger een gedisciplineerde belegger is. En dat snappen we wel. Met een uitgekiend beleggingsplan, duidelijke doelen, periodiek een bedrag inleggen en een heldere beleggingshorizon ben je het best in staat om de lokroepen op de financiële markten te weerstaan en je emoties opzij te schuiven. Succes!

S

Beleggen met Semmie

Wij beleggen voor jou. Met helder inzicht in onze beleggingskeuzes, één duidelijke fee en eerlijk rendement.

Hoe werkt het

Risicoloos beleggen bestaat niet. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Start nu met Semmie

Meer dan 15.000 beleggers gingen je voor. Open online je beleggingsrekening en start al vanaf €500 met duurzaam beleggen. Zet jij een automatische incasso aan? Dan zijn de eerste 3 maanden gratis. Een Semmie rekening is altijd kosteloos opzegbaar.

Open een rekening Download brochure
Start met beleggen bij Semmie