Beleggen

Junk - Willem Landman

16 oktober 2018
Willem Landman
Willem Landman

Docent Beleggingsadvies en Behavioral Finance

Alle blogs van Willem Landman
Beleggen

Bent u verslaafd? Wellicht een wat rare vraag binnen het kader van een blog over beleggen. En toch is het belangrijk voor uzelf om te weten of u op enigerlei wijze gedreven wordt door basale instincten en/of drijfveren.


Verslaafd

Ikzelf was recentelijk weer verslaafd. ‘Weer’ omdat ik de tabakverslaving in 1986 succesvol overwon. Nu aan pijnstillers die blijkbaar, indien je recente berichten in de krant moet geloven, bij meer mensen tot problemen leiden. Oxycodon heette het mij volstrekt onbekende toegediende middel toen bij mij artrose in mijn linker knie werd gediagnosticeerd en een operatie tot plaatsing van een prothese nog maanden op zich liet wachten. De orthopedisch chirurg schreef in grote hoeveelheden deze morfine pillen voor zonder enige waarschuwing.

Het middel is in Amerika het medicijn dat tot de meeste verslaafden leidt en zelfs op jaar basis 70.000 doden veroorzaakt. Na de periode voor de operatie en revalidatie (bij elkaar zo’n 8 maanden) deelde de chirurg bij de laatste controle mij doodleuk mee :“Zo en nu gaat u afkicken”. Ik heb het geweten. Als een echte junk sloop ik ’s nachts door het huis om te zoeken naar de pillen die mijn vrouw had verstopt. Zij was mijn afkick coach die mij wees op mijn gedrag en mij begeleidde.


Gokverslaafde

Wie vertelt u indien u beleggingsbeslissingen neemt die lijken op beslissingen van een verslaafde? Volgens Ruben Cox, universitair docent aan de Erasmus Universiteit, tonen sommige particuliere beleggers het gedrag van gokverslaafden. Al eerder toonden Amerikaanse onderzoekers aan dat overmatig handelen vaak ten koste gaat van het rendement vanwege de aan- en verkoopkosten.

Brad Barber en Terrance Odean beschreven dit gedrag in hun wereldberoemde boekwerk: “Trading is hazardous to your wealth”. In het onderzoek van Cox (tevens werkzaam bij de Autoriteit Financiële Markten) werd aan 360 Nederlandse particuliere beleggers verschillende gokmotieven voorgelegd. Waarom belegden ze? En bezochten ze recentelijk een casino?

Op grond van DSM-5, het handboek waarmee psychologen en psychiaters allerlei mentale aandoeningen diagnosticeren stelden de onderzoekers vast in hoeverre iemand gevoelig was voor een kansspelverslaving. Ongeveer 55 van de ondervraagden bleken hier gevoelig voor te zijn en bleken tevens 5 keer meer transacties uit te voeren dan beleggers die niet aan de diagnose ‘verslaafd’ voldeden. Ook vertoonden deze beleggers een voorkeur voor riskantere producten zoals derivaten en andere hefboom producten waarmee grote winsten behaald kunnen worden.In het in Economisch Statistische Berichten gepubliceerde artikel beweert Cox dat: ’speculatie dus mogelijk een resultante kan zijn van een belegger die verslaafd is geraakt aan beleggen”. Ongeveer één op de vijf particuliere beleggers belegt speculatief en sommige banken stellen dat zij maatregelen nemen als iemand tekenen van verslavingsgedrag vertoont en te kennen geeft te willen stoppen met beleggen maar dit niet kan.


Geen grotere leugenaars

Daar doet zich mijns inziens een probleem voor. Ik heb zelf als onderzoeker gewerkt voor onderzoeksbureau Burke/Interview dat in opdracht van de Gemeente Amsterdam de samenstelling en het gedrag van gokverslaafden in de Amsterdamse speelhallen in beeld moest brengen. Deze groep veroorzaakte eind jaren “80 van de vorige eeuw in Amsterdam in toenemende mate overlast en vertoonde tevens andersoortig verslavingsgedrag met alcohol en drugs. Wat mij het meeste van deze groep is bijgebleven is het leugenachtige gedrag jegens zichzelf en anderen. Mensen die wij gedurende een week elke dag aantroffen in de speelhal beweerden bij hoog en bij laag dat ze er bijna nooit kwamen en indien we ze dan confronteerden met onze observaties gaven ze het toe maar ontkenden het probleem. Het leidde naar hun zeggen - terwijl het tegendeel overduidelijk was - niet tot financiële of andersoortige problemen of ze wisten naar eigen zeggen precies wat ze deden.

Een begeleidend medewerker van de Jellinek kliniek bracht het zo onder woorden “Er zijn geen grotere leugenaars dan verslaafden”. Een verslaafde zal bijna nooit zelf aangeven dat hij/ zij verslaafd is of dat de verslaving tot problematische gedrag leidt. Inzicht geven in de karaktereigenschappen die tot dit gedrag leiden wil nog weleens helpen.

Het betreffende onderzoek van Cox schiet herin tekort. Er worden geen persoonskenmerken vastgesteld die kenmerkend zijn voor mensen die vatbaar zijn voor verslaving. Indien deze duidelijk zouden zijn gemaakt zou dit een handvat kunnen zijn geweest voor particuliere beleggers als een soort zelfhulpmiddel om zich te weren tegen - zoals dit in het onderzoek wordt genoemd - de vaak “geraffineerde marketingtechnieken en een online omgeving die veelvuldig handelen stimuleert” .

Beleggen met Semmie

Semmie maakt beleggen makkelijk

Wij regelen het beleggingsgebeuren voor je. Met helder inzicht in onze beleggingskeuzes, één duidelijke fee en eerlijk rendement.

Hoe werkt het?

Probeer Semmie uit

Je opent in 5 minuten online een rekening en vanaf €50 kun je ons al uitproberen. Semmie is dagelijks opzegbaar dus je zit nergens aan vast.

Nu starten
Risicoloos beleggen bestaat niet.
Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

© Semmie 2019. Kamer van Koophandel nummer 30226925. Wij zijn te vinden op Generaal Vetterstraat 75C, 1059 BT, Amsterdam.