Willem Landman
Willem Landman

Docent Beleggingsadvies en Behavioral Finance

Alle blogs van Willem Landman
Beleggen

Het passief beleggen - waarmee bedoeld wordt dat beleggers gebruik maken van producten als etf’s - is sterk in opkomst. Daarmee zien beleggers volledig af van de mogelijkheid invloed uit te oefenen op het beleid van een onderneming want zij volgen een door derden gevormd mandje van aandelen enkel en alleen in de hoop hier rendement mee te behalen. Niet verbazingwekkend want wederom maken cijfers over 2017 duidelijk dat de particuliere belegger met passief beleggen een veel hogere rendement behaalt dan actief beleggen, hetzij in de vorm van stock picking hetzij in de vorm actief fondsbeheer. De iShares Core MSCI World ETF bijvoorbeeld behaalde over 2016 een rendement van 10,95% terwijl de officiële kosten van het fonds 0,2 % bedragen. Actieve fondsen hebben zeker het dubbele aan kosten en behaalden een underperformance van ruim 7%! Beleggers kunnen echter geen enkele invloed uitoefenen op de samenstelling van de etf of middels hun participatie invloed op het beleid van de aanbieder dan wel de onderliggende waardes in de tracker. Behalve een groep van over het algemeen ouderen zien nieuwe particuliere beleggers het nut van invloed uit oefenen op een AVA niet in. Hoe anders was dit vroeger.


Inspraak bij vergaderingen

Scheveningen. Circustheater.1998. Op het podium de voltallige Raad van Bestuur van Ahold onder aanvoering van de Ruiter de president-commissaris. Achter het spreekgestoelte Cees van der Hoeven, CEO. Hij wordt met een daverend applaus ontvangen. Niet voor niets is hij net benoemd tot manager van het jaar en heeft er in de ogen van de aanwezige aandeelhouders voor gezorgd dat Ahold in de vaart der volkeren opstoomt. De ene na de ander succesvolle overname en winstcijfers die klinken als een klok. Van der Hoeven, arrogant, zelfverzekerd en megalomaan neemt het woord. Hij roemt zijn successen totdat ergens achter in de zaal iemand zich meldt bij de interruptiemicrofoon. Een dame van middelbare leeftijd in een bloemetjesjurk. Duidelijk niet gewend om in het openbaar het woord te nemen want met trillende stem vraagt ze van der Hoeven midden in zijn succesverhaal om aandacht. Van der Hoeven kijkt naar links naar de Ruiter die zijn schouders ophaalt ten teken dat hij er niets aan kan doen. Van der Hoeven kiest eieren voor zijn geld: “Ja zegt u het eens”.

“Mijnheer van der Hoeven ik ben mevrouw .. uit Vlissingen. Mijn moeder deed al haar boodschappen bij Albert Heijn, ik doe al mijn boodschappen bij Albert Heijn en ik hoop dat mijn dochter deze traditie nog lang zal voortzetten”. Ze zwijgt. Van der Hoeven’s gezicht, grootst geprojecteerd op een scherm achter hem straalt irritatie uit. Het ging toch over de overname van Bompreco, US Food Service, acquisities in China en de prachtige winstcijfers?

“Fijn om te horen” perst hij er met dunne lippen en moeite uit. Maar dan komt het. De dame uit Vlissingen vervolgt met trillende stem haar verhaal. “Ik heb afgelopen zaterdag het programma Kassa gezien en daar werd roomboter getest. Tot mijn grote verdriet (en volgens mij biggelde er zelfs een traan over haar wang) kwam daar de boter van Albert Heijn niet als beste uit de test. Wat bent u van plan daar aan te doen?” Vertwijfeld werpt van der Hoeven nog een keer een blik naar achter, realiseert zich zijn mega exposure op het beeldscherm en antwoordt gedwee: “Daar gaan we zeer zeker wat aan doen”. Dat is hem ook te aan te raden. De dame uit Vlissingen heeft het immers voor het zeggen. Zij heeft – ongetwijfeld met zegeltjes bij elkaar gespaard – aandelen Ahold en is dus feitelijk de baas.


Het belang van inspraak

Het oudste aandeel ter wereld is in Nederland uitgegeven door de VOC en door deze op te knippen in kleinere delen (1/62e) konden kleine beleggers participeren. Niet alleen verkreeg daarmee de belegger toegang tot arbeidsloos inkomen maar tevens invloed in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders weliswaar naar rato van het aantal aandelen en dus redelijk beperkt, maar toch. Toen in de 60’er jaren de Anti Apartheids Beweging protesteerde tegen Shell’s aanwezigheid in Zuid Afrika haalde dat niet veel uit. Het bleef bij preken voor eigen parochie. Degenen die ervan overtuigd waren dat Shell uit Zuid Afrika diende te verdwijnen steunden de actie en hingen posters op met een gruwelijk hoofd van een donkere Zuid Afrikaan die op een citruspers werd uitgeknepen. De mensen die het voor het zeggen hadden, de aandeelhouders, deerde het niet. Tot dat de AAB het over een andere boeg gooide, aandelen Shell kocht en op de vergadering om spreektijd vroeg. Ik wil niet beweren dat dit uiteindelijk tot de ondergang van de apartheid heeft geleid, maar het zette wel meer zoden aan de dijk.

De aandeelhouder van toen was echter uit andere klei geboetseerd dan de huidige. Ze waren betrokken bij de onderneming en bezochten de AVA om hun invloed uit te oefenen. Zo werden aandeelhouders KLM ervan beticht “blauw bloed”te hebben, naar de kleur van de vliegtuigen. Men behield het aandeel ten alle tijden en het werd ooit uit de index verwijderd aangezien er nauwelijks handel in plaats vond.

Op enkele uitzonderingen na - toen bijvoorbeeld ING overging tot een claimemissie die de aandeelhouders ernstig dupeerde- is er in het recente verleden niet of nauwelijks sprake van enige reuring op AVA’s. Maar indien gewenst kan men zich laten horen en daarmee invloed uitoefenen op het beleid van de Raad van Bestuur en Commissarissen. Daarmee oefenen aandeelhouders een democratisch recht uit waarmee ze het beleid van de onderneming kunnen bijsturen. Weliswaar leven wij in een parlementaire democratie maar in multinationale ondernemingen worden vaak beslissingen genomen die van grotere invloed kunnen zijn op ons maatschappelijk bestel. Een directielid van Enron, de energiereus in de VS die aan arrogantie en megalomanie ten onder ging, verwoordde het tijdens zijn ondervraging over die ondergang voor een Senaatscommissie als volgt: “Senator, elke wet, elke regeling die u hier in Washington bedenkt en uitvaardigt hebben wij een week daarvoor al geneutraliseerd”. De invloed van aandeelhouders op het beleid van een onderneming is echter door hun veranderende beleggingsgedrag tanende.

Vanzelfsprekend zoeken beleggers een investering met een hoge mate van rust, laag risico en redelijk rendement. De uitdaging qua ‘corporate governance’ ligt in hoe het beleid van de ondernemingen waarin geïnvesteerd wordt beïnvloed kan blijven worden in het voordeel van de samenleving en de beleggers zelf.

Beleggen met Semmie

Semmie maakt beleggen makkelijk

Wij regelen het beleggingsgebeuren voor je. Met helder inzicht in onze beleggingskeuzes, één duidelijke fee en eerlijk rendement.

Hoe werkt het?

Probeer Semmie uit

Je opent in 5 minuten online een rekening en vanaf €50 kun je ons al uitproberen. Semmie is dagelijks opzegbaar dus je zit nergens aan vast.

Nu starten
Risicoloos beleggen bestaat niet.
Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

© Semmie 2019. Kamer van Koophandel nummer 30226925. Wij zijn te vinden op Generaal Vetterstraat 75C, 1059 BT, Amsterdam.