Money talks

Spel en de knikkers - Willem Landman

30 augustus 2018
Willem Landman
Willem Landman

Docent Beleggingsadvies en Behavioral Finance

Alle blogs van Willem Landman
Money talks

De zomer nadert zijn einde, de temperaturen dalen en de hoeveelheid particuliere beleggers dat actief is op de beurs stijgt. Volgens onderzoeksgegevens is het aantal beleggende huishoudens vorig jaar gestegen met 14 procent tot 1,3 miljoen. In 2016 was reeds sprake van een stijging van 9 procent. Spaarders worden tot beleggers mede vanwege de lage rente die zij op hun spaartegoeden ontvingen/ontvangen. Volgens de onderzoekers van Kantar is deze groei de snelste groei sinds de beurshausse van eind jaren negentig maar nog wel lager dan het `all time high` van 2000, de beurshausse die later bekend werd als de dotcombubble. Toen waren maar liefst 1,9 miljoen huishoudens aan het beleggen. Gezien de groei van de bevolking, zo berekende Kantar, betekent dit dat "we nu 2,2 miljoen beleggende huishoudens moeten tellen om dat record te evenaren". In de periode van 2013 tot en met 2015 zat het aantal beleggers met circa 1,1 miljoen in een dal. Beleggen was in die jaren na de financiële crisis, die volgde op de beurscrash van 2008, volgens de onderzoekers "een melaats begrip". Net als in de jaren negentig is er sprake van het `bandwagon-effect´: de helft van de mensen die de afgelopen jaren met beleggen is gestart zag dat mensen in hun omgeving dat ook gingen doen en sloten aan.

Opvallend is volgens de onderzoekers dat net als in de jaren negentig een grote groep beleggers meent dat beleggen steeds veiliger is geworden. Dat is ongetwijfeld te danken aan de stabiele beursontwikkeling in 2017. Cryptocurrencies, zoals de bitcoin, zijn nog het domein van een kleine groep: nauwelijks 2 procent van de beleggers heeft digitale munten. Een even groot percentage Nederlanders bezit wel cryptocurrencies maar belegt verder niet. Ruim de helft van de Nederlandse particuliere beleggers belegt actief en zelfstandig. Slechts een kleine groep, die vaak over grotere bedragen beschikt, maakt gebruik van klassieke vermogensbeheerders. Met name de wat oudere groep vanaf 50 jaar spaart. De totale spaarsom bedraagt volgens de meest recente gegevens 250 miljard maar zoals gesteld door de lage rentestand en mede ten gevolge van inflatie en fiscale regelingen stappen meer huishoudens in de wereld van beurs en beleggen.

Als ik dit soort data lees komt bij mij de vraag op over knikkers en het schoolplein. Op de lagere school (alweer geruime tijd achter mij) wisselden de bezigheden tijdens de pauze en na schooltijd zich in snel tempo af. Het ene moment, zonder dat hier iets over werd afgesproken, was de Engelse Twist de meest populaire bezigheid, dan weer tollen en dan opeens als een donderslag bij heldere hemel: knikkeren. Washandjes, of als je echt succesvol was, een kussensloop vol met knikkers, bonken of hoe ze ook heetten, sleepte je mee naar school. Begon die periode uit het niets, opeens was hij ook weer voorbij en lagen de knikkers maanden onaangeroerd onder je bed.

Ik realiseer me dat aan de participatie van veel particuliere beleggers vaak rationele overwegingen ten grondslag liggen; de rente stand is laag, de inflatie holt het rendement uit of de fiscale vermogensrendement heffing roomt het behaalde rendement af. Tegelijkertijd constateer ik dat er ook veel volstrekt irrationele overwegingen meespelen. Je bent wel gek indien je spaart want dan ben je een dief van je eigen portemonnee, de buurman belegt ook dus waarom zouden wij niet mee doen, ze zeggen dat de beurs alleen nog maar verder gaat stijgen etc. etc. Ik ben aan de Hogeschool van Amsterdam verantwoordelijk voor de Minor Beleggen. In 6 maanden worden studenten die zich daartoe aanmelden met alle facetten van de financiële wereld, de beurs en het beleggen geconfronteerd. De hoeveelheid aanmeldingen fluctueert met de ontwikkeling van de markt. Gaat het goed dan stijgen de aanmeldingen, gaat het wat minder dan dalen ze. Ook op de markt gaat het niet anders terwijl je toch - rationeel gezien - anders zou moeten redeneren. Gaat het wat slechter dan zijn de prijzen/koersen laag en betaal je minder terwijl je bij een hausse meer betaalt. Toch zie je dat het merendeel van beleggers en studenten anders redeneert. Er vindt dan instroom plaats -bij beide groepen - die er eigenlijk niet thuis horen maar door de waan van de dag worden aangezet mee te doen. Bij studenten vindt dan zogenaamde uitval plaats. Na een paar weken houden ze er weer mee op. Ze pakken de draad van hun studie weer op en gaan dan met enige vertraging weer verder. Bij met name particuliere beleggers leidt het vaak niet alleen tot teleurstelling maar ook tot verlies. Het gaat immers niet alleen om het spel maar ook om de knikkers.

Beleggen met Semmie

Semmie maakt beleggen makkelijk

Wij regelen het beleggingsgebeuren voor je. Met helder inzicht in onze beleggingskeuzes, één duidelijke fee en eerlijk rendement.

Hoe werkt het?

Ook interessant voor jou?

Probeer Semmie uit

Je opent in 5 minuten online een rekening en vanaf €50 kun je ons al uitproberen. Semmie is dagelijks opzegbaar dus je zit nergens aan vast.

Probeer nu
Let op!
Risicoloos beleggen bestaat niet.

© Semmie 2018. Kamer van Koophandel nummer 30226925. Wij zijn te vinden op Generaal Vetterstraat 75C, 1059 BT, Amsterdam.