Beleggen

Zelfstandige zonder pensioen

27 juni 2019
Liset Hamming
Liset Hamming

Journalist

Alle blogs van Liset Hamming
Beleggen

Ik zeg het maar meteen: ik heb géén idee wat, hoe en wanneer ik geld voor mijn pensioen opzij moet zetten. Met gemengde gevoelens lees ik dat ik hier niet alleen in sta: van de inmiddels 1 miljoen zzp’ers in Nederland bouwt een kwart geen pensioen op.

Stél nou dat ik zelfstandige blijf en dat ik net zo lang blijf werken als de pensioengerechtigde leeftijd tegen die tijd. Hoeveel moet ik dan opzijzetten voor mijn pensioen? En hoe?


De feiten

Ik ben 37 en al zeven jaar freelancer. In de vier jaar die ik daarvóór als starter in loondienst werkte, heb ik geen noemenswaardig pensioen opgebouwd. Daarnaast heb ik als zelfstandige nog nooit een euro voor mijn pensioen opzijgezet. Begin deze maand presenteerde de regering, werkgevers- en werknemersorganisaties na tien jaar gesteggel een nieuw pensioenakkoord. Het akkoord moet na de Tweede Kamer nog door de Eerste Kamer worden goedgekeurd. Maar als het doorgaat is de kans groot dat de pensioengerechtigde leeftijd vanaf 2025 67 jaar en 3 maanden wordt. Ik heb dus nog 30 jaar de tijd om mijn pensioen bij elkaar te sparen.


Ho, stop de tijd

Het basispensioen van de overheid (de AOW) is op dit moment €1.146,51 per maand. Ik kan me voorstellen dat ik daar bovenop nog €2.000 per maand wil kunnen uitkeren aan mezelf. Wacht eens even. In mijn vorige blog besloot ik €100 per maand opzij te gaan zetten. Als ik die €100 per maand zou gaan sparen, dan heb ik in 2049 keurig €36.000 bij elkaar gespaard. Een flink bedrag. Maar met die €36.000 kom ik dan precies anderhalf jaar vooruit! Hoe lang denk ik te gaan leven? Toch hopelijk wel tot minstens mijn 80ste. Dat vraagt om een pensioen van 12,5 jaar, geen anderhalf. Dat vraagt om €300.000 euro, geen €36.000. Bijna een factor tien meer. En wat nou als ik per ongeluk 88 word?


Wat te doen voor mijn pensioen?

Ik durf wel te stellen dat ik over een paar jaar meer dan €100 per maand opzij kan zetten, maar een factor tien bij elkaar sparen in dertig jaar? Dat gaat me zeer waarschijnlijk niet lukken. Nog los van het feit dat zeer waarschijnlijk mijn spaargeld met de rentes van vandaag de inflatie niet eens bijhoudt.

Zou mijn pensioen dáárom een goed beleggingsdoel zijn? En wat zijn de alternatieven voor mijn pensioen?


Banksparen en lijfrenteverzekering

Een ‘bankspaarrekening’ is een geblokkeerde spaarrekening wat betekent dat ik in tegenstelling tot bij een gewone spaarrekening dan niet bij mijn gespaarde geld kan. Daarentegen ontvang ik op een bankspaarrekening wel een hogere rente dan op een gewone spaarrekening en mijn inleg mag ik tot op bepaalde hoogte aftrekken waardoor ik er geen inkomstenbelasting over betaal. Die hoogte is afhankelijk van mijn persoonlijke ‘pensioentekort’: de overheid bepaalt jaarlijks via een vaste formule, de zogenaamde fiscale jaarruimte, hoeveel ik mag banksparen voor mijn pensioen. Tegen de tijd dat ik met pensioen ga, betaal ik over het bedrag dat ik mezelf uitkeer wel inkomstenbelasting, maar op AOW-leeftijd is die een stuk lager. En mijn opgebouwde bedrag is helemaal vrijgesteld van vermogensbelasting. Op voorwaarde dat ik het gebruik voor mijn pensioen.

Een soortgelijk product kun je bij een verzekeraar afsluiten. Dat heet dan een lijfrenteverzekering. De exacte voorwaarden verschillen, maar het principe blijft hetzelfde: pas tijdens mijn pensioen hoef ik (minder) af te rekenen bij de fiscus. Beiden kunnen pas vanaf de AOW-leeftijd uitgekeerd worden. Alleen, ten opzichte van een verzekering is het voordeel van een beleggingsrekening dat er geen aparte risicodekking nodig is.


Beleggen voor mijn pensioen

Als ik voor beleggen via een vermogensbeheerder kies, zijn er twee opties.

Optie 1: pensioenbeleggingsrekening (box 1)

Ik open een pensioenbeleggingsrekening, waarbij mijn inleg wederom tot de hoogte van mijn pensioentekort aftrekbaar is. Ik betaal over dat deel dus pas inkomstenbelasting als ik met pensioen ben. Alleen, bij deze optie mag ik het opgebouwde bedrag niet zomaar opnemen. Ik ben bovendien verplicht om aan het einde van de rit er een oudedagsinkomen mee aan te kopen.


Optie 2: vrij beleggen voor mijn pensioen (box 3)

De tweede optie is ‘gewoon’ beleggen via een beleggingsrekening bij een vermogensbeheerder, zoals Semmie. Ik mag mijn inleg dan niet van mijn inkomen aftrekken. Het heffingsvrije vermogen, net zoals bij een spaarrekening, geldt wel gewoon, waardoor ik over een deel geen vermogensbelasting betaal. In 2019 is dit heffingsvrije vermogen € 30.360 voor mij alleen. Beleggen zonder slot erop kent zo zijn eigen voordelen. Ik weet natuurlijk niet wat er tot aan mijn pensioen allemaal gaat gebeuren. Misschien heb ik mijn geld plotseling hard nodig. Dan is het fijn dat ik erbij kan. En als het ontzettend goed gaat, ben ik niet gebonden aan een maximaal bedrag dat ik mag storten.


In de mix

Het antwoord op mijn vraag ‘wat te doen voor mijn pensioen’ hangt dus af van het geheel van mijn financiële situatie. Wel is het goed om te weten wat de mogelijkheden zijn, want met alleen banksparen voor mijn pensioen kom ik er niet. Zo zijn er fiscale voordelen die het dichten van mijn pensioentekort makkelijker maken. Een goede pensioenopbouw is dus mogelijk, ook voor mij: een mix van banksparen, een pensioenbeleggingsrekening of lijfrenteverzekering waarbij ik mijn pensioentekort de komende jaren fiscaal zoveel mogelijk benut én vrij beleggen.

Hoe zit het dan met geld opzijzetten om een ‘potje’ mee te kunnen geven aan mijn dochter als ze 18 is? Is dat beleggingsdoel ook fiscaal aantrekkelijk? Ik ga het uitzoeken. In mijn volgende blog meer daarover!

Nog meer over pensioenopbouw? Bas Arts van Semmie schreef dit blog over pensioenopbouw bij Semmie voor zzp’ers.

Beleggen met Semmie

Semmie maakt beleggen makkelijk

Wij regelen het beleggingsgebeuren voor je. Met helder inzicht in onze beleggingskeuzes, één duidelijke fee en eerlijk rendement.

Hoe werkt het?

Probeer Semmie uit

Je opent in 5 minuten online een rekening en vanaf €50 kun je ons al uitproberen. Semmie is dagelijks opzegbaar dus je zit nergens aan vast.

Nu starten
Risicoloos beleggen bestaat niet.
Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

© Semmie 2019. Kamer van Koophandel nummer 30226925. Wij zijn te vinden op Generaal Vetterstraat 75C, 1059 BT, Amsterdam.